Programma

 

Il Programma di edizioni critiche e studi Hermes Latinus nasce nel 1986 su iniziativa di studiosi italiani coordinati da Paolo Lucentini. Gli obiettivi del Gruppo consistevano nelle seguenti linee di ricerca : (1) censimento sistematico e schedatura dei manoscritti ermetici latini, attriabuiti a Hermes Trismegistus o a personaggi (mitici o storici) della sua ‘rivelazione’ ; (2) edizione critica dei testi ermetici; (3) studi storiografici sulla letteratura e la tradizione ermetica nelle diverse aree tematiche e linguistiche.

Un primo censimento, condotto sulla base di fonti secondarie da Paolo Lucentini e Michela Pereira, venne presentato l’anno seguente in occasione dell'VIII Congresso Internazionale di Filosofia Medievale, "Knowledge and the Sciences in Medieval Philosophy" (Helsinki 24-29 August 1987), in allegato alla comunicazione Progetto per l'edizione critica dei testi ermetici latini.
Anche se è passato un lungo periodo di tempo e molte indicazioni risultano oggi erronee o superate, non ci sembra inutile presentare l’elenco compilato nel 1987, che costitusce il primo tentativo di una ricognizione generale della letteratura ermetica latina.

I primi anni furono quasi completamente dedicati all’esame, classificazione e schedatura dei manoscritti ermetici, attraverso lo spoglio dei cataloghi e indagini coordinate in Biblioteche italiane e straniere. Ai collaboratori che hanno svolto questo oscuro e prezioso lavoro - Maria Teresa Ciampolini, Domenico Curtotti, Lucia Ghilli, Margherita Grieco, Ilaria Parri - va il merito di aver contribuito alla ricerca documentaria in misura significativa. Una prima ricognizione dei risultati ottenuti fu presentata da Paolo Lucentini, L'edizione critica dei testi ermetici latini in occasione del IX Congresso Internazionale di Filosofia Medievale, "Les philosophies morales et politiques au moyen âge" (Ottawa, 17-22 agosto 1992)

 

1. Gruppo di Ricerca Hermes Latinus
Coordinatore Paolo Lucentini


2. Edizioni "Hermes Latinus"
Editori generali: Paolo Lucentini e Vittoria Perrone Compagni
Corpus Christianorum
St. Pitersabdij
Baron Ruzettelaan 435
8310 Brugge, Belgium
tel. +32-50-359112
fax +32-50-371457
Brepols Publishers, Turnhout
Responsabile editoriale: Dr. Roland Demeulenaere
tel. + 32-50-368822
rdemeulenaere@brepols.com

 

In occasione del primo volume di "Hermes Latinus" (Hermes Trismegistus, De triginta sex decanis, ed. Simonetta Feraboli, Corpus Christianorum. Continuatio Mediaevalis 144, Brepols, Turnhout 1994) fu pubblicato un dépliant che illustrava le finalità del programma, ne indicava gli obiettivi e presentava l’équipe editoriale.
Il programma attuale, pur con alcuni cambiamenti, rispetta e integra il progetto editoriale originario. Un asterisco segnala i volumi già pubblicati.

I
Clavis textuum et codicum, edd. P. Lucentini - V. Perrone Compagni
(CCCM 141).

II.1
Textus et codices Graeci, Arabici et Hebraici
(CCCM 142).

II.2
Bibliographia generalis, edd. P. Lucentini - I. Parri - V. Perrone Compagni
(CCCM 142 A).

III.1
Asclepius, ed. P. Lucentini
Fragmenta Graeca et Copta, ed. J.-P. Mahé
Glossae super Trismegistum, ed. P. Lucentini
(CCCM 143).

* III.2
Liber viginti quattuor philosophorum, ed. F. Hudry
(CCCM 143 A, Turnhout 1997).

III.3
* Liber de sex rerum principiis, edd. M. D. Delp - P. Lucentini
Fragmenta et excerpta philosophica, ed. P. Lucentini
(CCCM 143 B).

* IV.1
De triginta sex decanis, ed. S. Feraboli
(CCCM 144, Turnhout 1994).

IV.2 Textus medici
Iatromathematica, ed. D. Jacquart
[Alexander Magnus] De septem herbis
[Thessalus] De virtutibus herbarum decem et novem
Capitulum de arbore borissa, ed. V. Segre Rutz
Liber imaginum signorum, ed. N. Weill-Parot
[Antonius de Monte Ulmi] Glossa super imagines duodecim signorum, ed. N. Weill-Parot
De iudiciis urinae
, ed. D. Jacquart
(CCCM 144 A).

IV.3
De quindecim stellis
[Enoch] Tractatus de quindecim stellis
[Thabit] De proprietatibus quarundam stellarum
Centiloquium, ed. D. Pingree
De quattuor confectionibus, ed. A. Sannino
(CCCM 144 B).

* IV.4 Astrologica et divinatoria
Liber de stellis beibeniis, ed. P. Kunitzsch; Sefer Hermes, ed. F. Lelli
Liber de accidentibus, ed. P. Lucentini
Liber Antimaquis, ed. C. Burnett; Segullat ha-moah, ed. F. Lelli
Liber de spatula, ed. C. Burnett; Textus arabicus, edd. G. Bos - C. Burnett
Lectura geomantiae, ed. T. Charmasson
Appendix. Liber runarum, ed. P. Lucentini
(CCCM 144 C, Turnhout 2001).

Indice completo

V.
[Hermes / Harpocration] Kyranides
[Flaccus Africus] Compendium aureum
(CCCM 145).

VI. Textus magici
[Hermes] De imaginibus sive annulis septem planetarum
[Hermes] Liber planetarum (Liber Saturni )
[Hermes] Liber Mercurii
[Hermes] De imaginibus et horis
[Hermes] Liber septem planetarum ex scientia Abel
[Hermes] Liber orationum planetarum septem
[Belenus] Liber imaginum Lunae
[Belenus] De viginti quattuor horis
[Belenus] De imaginibus diei et noctis
[Belenus] De quattuor imaginibus magnis
[Belenus] De discretione operis differentia ex iudiciis Hermetis
[Belenus] De imaginibus septem planetarum
[Toz Graecus] De lapidibus Veneris
[Toz Graecus] De stationibus ad cultum Veneris
[Toz Graecus - Germa Babiloniensis] Liber Veneris
[Toz Graecus - Germa Babiloniensis] De quattuor speculis
[Toz Graecus - Germa Babiloniensis] De duodecim annulis
[Germa Babiloniensis] Flores super opera artis magicae
ed. V. Perrone Compagni
Appendix. Glossulae super Librum imaginum Lunae, ed. S. Page
(CCCM 146).

VII. Textus Alchemici
Tabula smaragdina
Alchimia
Allegoriae philosophicae
Carmina inventa in sepulchro Hermetis
Gemma salutaris
Liber artis alchimiae
Liber de lapide philosophico
Liber gratiae
Medicina reperta
Secreta de salibus et corporibus
Septem Tractatus
Textus alchemici minores

(CCCM 147).

VIII. Iconographia Hermetica, edd. M. Gabriele - P. Lucentini
(CCCM 148).

| Programma | Studiosi | Pubblicazioni | Convegni e Conferenze | Altri Centri di ricerca |
| Novità | Manoscritti |Testi | Bibliografia |
| Home page |